Itna Neitein A Ki Lawm Lo In Gamta Lo Hi
Love Is Not Rude
Korin masa 13:4-5, “It na neite a lungduai in migi hi. Itna nei tein hazatna lungsim nei lo in zong ki sa thei lo hi. Itna neite a kilawm lo in gam ta lo, heh pakpak lo, mite mawhna cianteh lo hi. “
Itna neite a kilawm loin gamtalo uh hi. Khrih itna eite sungah khang sak leh i kim i pa mah amah le amah a ki lakhiat semsem a ki pan gamtat hoihlo a hi lo leh midangte simawhin kaisiatna lang bawl dingin tua in eite ongsawl hi. Khristian te in simawhna a hi lo le langbawl a kosiatna nei lo a lawmte bangin kimai ngapa nuntakna le ithuai delhhuai takna cihte tawh vang nei taka nuntak na nei ding uh hi.
A ki lawmlo gamtatna pen kiphatsak na pan (amasa lam a Paul gualh suk itna thu te pelhna) ong ki pan a hi hi. Aman ki niamkhiatna in midang te tawh hoih pha tak hi. Lungtang khuahna dan te a hi lo leh mimal vai ah muanhuai lo na dante sungah kiphasakna om hi. Tua in midangte netniam ding galbawl/ langbawl ding cihte tha khat in ong hih sak hi. Nuntakna kikhelna tungtawn in mite in amau tunna dinmun tawh kizui in bangzahtak a kilawmlo kiphatsakna nei pahpah uh hi- midangte lungsim natna dingin langbawlna a hi lo leh maizum sakna tua bang mikhat tungah a piak zawhna thu hang in amaute kisial uh hi.
Tu huna thu um lo tampi te i Khristiante Pasian thugenna gamtatna a lawmlo a hi lo leh simmawhna dan khat in ngaihsun uh hi. Eima pawlpi mi te in kiniam khiatna le a thuaideih huaina cihte a nei nuntakna a ding in vang, min ngahna a nei u leh khamangthang te tungah nasatak na i sem thei ding hi.
Ei mite in eimi tawh i thu i kituak lo a hi lo leh thalam tawh kisai thubuaina te i neih ciang amau te tungah i zaw deuh in i biak inn ah ong hoh te itna migitna, leh kiniamkhiatna cihte tawh i hohpi hamtang ding hi. Pasian in thu um naite tungah gamtatna, a kilawmlo gamtatna, a hi lo leh simmawh zah kohna te nei lo dingin Pasian in ong deih hi. Tua tangin, eite ki zoppi thu um te mi khat peuhpeuh in eite zahtak piakna leh ithuaina deihhuai taka thupi bawlna, leh amantakin amaute kha nuntakna hamphatna ding in i deihsak taktakna cihte i khansa sak ding ahi hi. Lai Siantho in hi thu siangtak ong lak hi. Tua hun khat sungah thuman a hihna thu leh Pasian ki phalak na thu puk lo hoila a hihna cihte siang taka sangin in kipsak ham tangding ahi hi(Sawltak 4:19) Paul gen bangin, “Itna lungsim tawh thutak genni” (Efesa 4:15) Lungdamna thu mahmah in kicing tak leh dona nei hi- eite in a kilawmlo gamtat luhekte tawh leh dona bawl ding kisam lo hi. Paul ciapteh ah” hotkhiatna a ngahmi te leh a ngah lo mi te lakah kote pen Khrihin Pasian tungah a piak pak namtui tawh ka ki bang uh hi. Tua a nam pen thu um lo mi te a dingin mi a sisak thei a nam khah mahmah hi a hotkhiatna angah mi te a dingin mi a hing sak thei a namtui mahmah a hi hi (2Korin 2:15-16). Aman zong, ” Ahi zongin kotein singlamteh tungah a ki khai Khrih thu ka hilh u a tua thu pen Jesu mite a ding in a heh huai thu hi a, Gentel mi te a ding in a haihuai thu a hi hi. . . . ” (1Kor. 1:23) cih a gen hi. A hih hang Paul in lehdo a nuntakna amah mah in a hatna te sit lo a tua tawh a pelh hi (Rom 14:13; 2Korin 6:3 sungah ki mu hi. Bang hang hiam cihleh ama thugenza a ki muh pi tein Khrih singlamteh tung a sihna a lehdo te thu kikna a neih ding aman deih hi. Mite tawntung nuntakna ah Pasian thugen khat bek kihel lo ah a tun ding uh ngaihsut ngom huai lo hi. Banghang hiam cih leh Khristian te pen aman theihna ah gamtat kilawm lo leh a kisam lo pi ah amaute a lehdo hi ci u hi.
Titus 2:7-8, “. . . lungsim takpi tawh mite zahtak theih dingin thu an hilh in la, mite mawhmat theih lo ding kam hoihte na zaang in. . . “. Mikhat peuhpeuh in natna ong ngahsak khaka leh thuna hilh lai tak thu ngaite zum ngah na ding a hi lo le amau te do na hunzangtein zang ngei lo ding hi. Mikhat in pulpit pen ama na a sak na ahi lo le thupi lo a sak na te genkhiat na ding mun hi lo hi, cih in Topa in eite ong gen hi. Thu hilh lai tak hun sungin thu ngai mite maizumna a ngah sak dingin pulpit tung pan simmawhna a kam pau ding Kha Siangtho in ong daihsak kei ding hi. (James 1:20). Hun zang pawl khat te in a heh bangin thu gen uh a hih man in tua pen a vang nei a hi lo leh a thahat ding in ngaihsun uh a, a hih hang Topa in ama nun nemna, itna, leh a thuka tangzai a hih na te tawh liatsak ding deih zawh hi.
Eite in khan sungah lai a hilh a hun lai tak ot lala a hi lo le aw tawng tawh otna zang ngei kei ni. Laihilh thu hilh lai taka at na in Pasian ngimna nasep hi lo hi tuain thu upna thu thungai ten a theihna thu khangtuam sak lo hi. Otla lana in Kha Siangtho na sepna vang nei semsem ding in bawl heh lo hi. Mite otna a hi lo leh mite sungah ngaihtaka otlelana a hangin thu ngai mite thalawp na a pian na ding leh mipi te ama lam kai zawhna ding tua thute hang bek a hi hi. Hi in ci le sa deihna hi. Eite thu hilhna pen nunnem taka gam tatna tawh hilh ding ahi hi. (Galati 5:23; Filip 4:5; 1Timothy 6:11; 1Peter 3:15).
Hunzangte pawlkhatin “ka hunzah lai tak ot lala nain Kha Siangtho na sem sak hi? ci in gen uh hi. Khial uh hi. Hih in Lai Siangtho tawh ki tuak lo. Khristian masa a hi Nungzuipi te thu hilh na tawh tehkak leng leh Kha Siangtho thu Lai Siangtho gen bang tawh tehkak leng Lai Siangtho tawh ki tuak lo. Bang ha hima cih leh Pasian pen a hih zelzul Pasian hi lo, daihna Pasian hi zawh. . Na khempeuh a ki lawm a ki tuak in na hih un” (1Kor 14:33, 40) Mi khat peuh in laisinna khan ah lai hilh sung a awng a hi lo leh a ku ding in Kha Siangtho in ong bawl hi ci a gen leh Kha Siangtho aw hi ci a angaihsun hi cih i thei i phawk ding hi. Tua bang mite Lai Siangtho sangte lai hilh ding in a sang kei ding hi. Lai hilh lai tak heh na kam khau zang kei in. Itna te ” a kilawm lo in gam ta lo, aman phat tuam na ding be zong lo, heh pahpah lo, mawhna cianteh lo hi. . . ” (1Korin 13:5)
Translated from Love Is Not Rude – 1 Corinthians 13:5